Khu dân cư xóm Hải Thịnh cạnh Trạm nghiền xi măng Sông Lam.

Sau 10 năm có chủ trương di dời, 11 hộ dân (xã Hải Lộc, Nghệ An) vẫn phải sống cạnh Trạm nghiền xi măng Sông Lam, chịu đựng cảnh bụi bặm, tiếng ồn bủa vây.

Người dân khốn khổ vì ô nhiễm

Trạm nghiền xi măng Sông Lam tại xã Hải Lộc là một trong những hạng mục thuộc Dự án Nhà máy Xi măng Sông Lam, được triển khai từ năm 2014. Đến nay, các hạng mục chính như trạm nghiền, hệ thống vận chuyển và cảng biển Nghi Thiết đi vào vận hành, phục vụ sản xuất.

Năm 2016, 9 hộ dân (nay tăng lên 11 hộ) nằm trong phạm vi ảnh hưởng của dự án được lên phương án di dời đến nơi ở mới. Chính quyền huyện Nghi Lộc (cũ) cũng triển khai xây dựng khu tái định cư với 18 lô đất ngay trên trục đường dẫn vào xóm Hải Thịnh, xã Hải Lộc. Thế nhưng, 10 năm trôi qua, việc di dời vẫn chưa được thực hiện.

Là một trong những hộ dân sống cạnh Trạm nghiền xi măng Sông Lam, nằm trong diện di dời, chị Lê Thị Hải (SN 1985, trú tại xóm Hải Thịnh) cho biết, bụi bặm từ xi măng, đá, than phủ dày khiến cả gia đình luôn phải đóng kín cửa, che chắn để hạn chế ô nhiễm.

Bên cạnh đó, tiếng ồn từ công trình hoạt động suốt ngày đêm càng làm cuộc sống thêm ngột ngạt. Các con chị khó tập trung học bài, trong khi người già thường xuyên mất ngủ.

“Nguyện vọng của người dân là mong cơ quan chức năng tạo điều kiện để được di dời khẩn cấp. Chúng tôi cũng làm đơn nhiều lần nhưng chưa có phương án, thời gian cụ thể”, chị Lê Thị Hải chia sẻ thêm.

Không chỉ riêng gia đình chị Hải, nhiều hộ dân khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Để ngăn bụi từ trạm nghiền xi măng bay vào nhà, người dân nơi đây buộc phải đóng kín cửa, che chắn các khe hở bằng bạt. Tuy nhiên, những biện pháp tạm thời này chỉ giảm được phần nào lượng bụi; còn tiếng ồn và không khí ngột ngạt vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và sức khỏe.

Chỉ về phía ngôi nhà luôn đóng kín cửa, ông Nguyễn Văn Phong (SN 1967, trú tại xóm Hải Thịnh) cho biết: “Người dân ai cũng mong muốn sớm được chuyển đến khu tái định cư. Nhưng khu tái định cư làm xong nhiều năm nay vẫn chưa có thay đổi gì, gia đình rất bức xúc. Đơn thư cũng đã gửi nhiều nhưng chưa có hồi âm”.

Được biết, năm 2016, sau khi có chủ trương di dời, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan cắm mốc, đo đạc đất đai, kiểm đếm tài sản và lập phương án tái định cư. Một khu tái định cư với 18 lô đất tại xóm Hải Thịnh được quy hoạch bài bản, đầu tư hàng chục tỷ đồng. Tuy nhiên, nơi đây vẫn chỉ là những nền đất bỏ trống, cỏ mọc um tùm.

Tại nhiều cuộc tiếp xúc cử tri của HĐND các cấp, vấn đề chậm di dời 11 hộ dân xóm Hải Thịnh luôn là nội dung được người dân phản ánh. HĐND tỉnh, UBND tỉnh cũng ghi nhận và trả lời sẽ giải quyết, nhưng đến nay những kiến nghị này vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Gia đình chị Hải sống cách trạm nghiền xi măng chưa đến 100m.

Nỗ lực tìm cách tháo gỡ khó khăn

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Đình Thi, Chủ tịch UBND xã Hải Lộc cho biết, nguyên nhân của sự chậm trễ kéo dài này chủ yếu nằm ở thủ tục và kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB). Trước đây, việc này do UBND huyện Nghi Lộc (cũ) phụ trách. Nhưng sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, nhiệm vụ được chuyển về UBND xã Hải Lộc.

Tháng 9/2025, tại buổi làm việc với Công ty Cổ phần Xi măng Sông Lam Nghệ An (chủ đầu tư), ông Hoàng Phú Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An giao Ban Quản lý Khu Kinh tế Đông Nam chủ trì, phối hợp với xã Hải Lộc để đẩy nhanh công tác GPMB và bố trí tái định cư cho các hộ dân.

Ông Phạm Văn Nhật, Trưởng phòng Hạ tầng - Môi trường, Ban Quản lý Khu Kinh tế Đông Nam cho biết, sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động thì trách nhiệm GPMB hiện nay thuộc về UBND xã Hải Lộc.

Vì vậy, sau khi UBND tỉnh chỉ đạo, đơn vị có văn bản đề nghị Công ty Cổ phần Xi măng Sông Lam cung cấp hồ sơ và phối hợp với UBND xã Hải Lộc xử lý dứt điểm vấn đề bồi thường GPMB. Ngoài ra, đơn vị cũng đã phối hợp với Sở Tài chính tỉnh Nghệ An xác định giá đất bồi thường.

Để tháo gỡ khó khăn cho dự án, ngày 31/12/2025, ông Bùi Thanh An, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An tiếp tục có văn bản giao UBND xã Hải Lộc chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan rà soát, hoàn thiện, thực hiện bồi thường GPMB theo đúng quy định đối với phần diện tích khoảng 8.000m2, thuộc phạm vi ranh giới khu đất Trạm nghiền xi măng Sông Lam tại xã Hải Lộc, nằm xen kẹp giữa Trạm nghiền xi măng Sông Lam và Cảng biển Vissai.

Nguồn kinh phí bồi thường GPMB do Công ty Cổ phần Xi măng Sông Lam ứng trước cho Hội đồng bồi thường, GPMB theo phương án được UBND xã Hải Lộc phê duyệt. Hoàn thành việc chi trả, bồi thường GPMB trước ngày 30/4/2026.

Khu tái định cư xây xong bị bỏ hoang nhiều năm.

Ông Nguyễn Đình Thi cho biết thêm, ngay sau khi UBND tỉnh Nghệ An có văn bản hướng dẫn và xác định kinh phí bồi thường GPMB do Công ty CP Xi măng Sông Lam ứng trước, UBND xã thành lập Hội đồng GPMB dự án và lập hồ sơ bồi thường cho các hộ dân trong khu vực bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa thể tiến hành di dời, nguyên nhân là do HĐND tỉnh chưa ban hành Nghị quyết thu hồi diện tích trên.

Ngoài ra, lo ngại của người dân về vấn đề an toàn khi khu tái định cư có đường điện cao thế chạy qua, lãnh đạo xã Hải Lộc cho biết, có dự án di dời tuyến điện này và sẽ triển khai trước khi người dân chuyển về sinh sống.

Tác giả: Phạm Tâm

Nguồn tin: giaoducthoidai.vn