Học phí nhiều ngành chạm mốc hàng chục triệu đồng mỗi năm

Khảo sát đề án tuyển sinh năm 2026 của nhiều trường đại học cho thấy bức tranh học phí tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng ở nhiều nhóm ngành, đặc biệt tại các trường đã thực hiện tự chủ tài chính toàn diện.

Tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, mức học phí dự kiến cho năm học 2026–2027 cao nhất lên tới 81 triệu đồng/năm đối với hai ngành Y khoa và Răng – Hàm – Mặt. Con số này tăng gần 26 triệu đồng so với năm học trước.

Theo đề án tuyển sinh vừa công bố, năm 2026 nhà trường dự kiến tuyển khoảng 2.155 chỉ tiêu cho 13 ngành đào tạo đại học chính quy. Trong đó, hai ngành có mức học phí cao nhất, Dược học và Y học cổ truyền dự kiến thu 68 triệu đồng/năm, tăng gần 13 triệu đồng so với năm trước. Các ngành cử nhân còn lại khoảng 47 triệu đồng/năm, tăng gần 6 triệu đồng. Nhà trường cho biết lộ trình tăng học phí các năm tiếp theo nếu có sẽ không vượt quá 10% mỗi năm.

Học phí một số ngành công nghệ và chương trình quốc tế chạm mốc 80–150 triệu đồng/năm

Không chỉ khối ngành y dược, nhiều trường đại học khác cũng điều chỉnh học phí. Tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), học phí khóa tuyển sinh năm 2026 dự kiến dao động từ 32,6 đến 70 triệu đồng mỗi năm tùy ngành và chương trình đào tạo. Các ngành Vật lí học, Địa chất học, Hải dương học, Khoa học môi trường, Công nghệ kỹ thuật môi trường, Kỹ thuật hạt nhân, Kỹ thuật địa chất và Quản lý tài nguyên môi trường có mức thấp nhất 32,6 triệu đồng/năm. Trong khi đó, Khoa học máy tính (chương trình tiên tiến) có học phí cao nhất 70 triệu đồng/năm.

Tại Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội), học phí các ngành như Ngôn ngữ Anh, Pháp, Trung Quốc, Đức, Nhật, Hàn dự kiến khoảng 42 triệu đồng/năm, tăng so với mức 38 triệu đồng/năm của năm trước. Một số ngành như Ngôn ngữ Nga, Ngôn ngữ Ả Rập, Văn hóa và truyền thông xuyên quốc gia, Giảng dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ có mức thu khoảng 31 triệu đồng/năm, tăng mạnh so với mức 16,9–21 triệu đồng/năm trước đó.

Ở nhóm chương trình quốc tế, mức học phí cũng có xu hướng tăng. Chẳng hạn, chương trình quốc tế của trường này dự kiến thu 67 triệu đồng/năm, tăng từ 65 triệu đồng của năm trước. Tại Trường Đại học Việt Nhật (Đại học Quốc gia Hà Nội), học phí ngành Kỹ thuật xây dựng dự kiến khoảng 35 triệu đồng/năm, tăng 10 triệu đồng so với năm ngoái. Các ngành còn lại giữ mức 58 triệu đồng/năm và nhà trường cam kết không tăng học phí trong toàn khóa nếu sinh viên học đúng tiến độ.

Ở khối kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân dự kiến học phí chương trình chuẩn khoảng 20–28 triệu đồng/năm, tăng 2–3 triệu đồng so với năm 2025. Các chương trình tiên tiến, chất lượng cao, định hướng ứng dụng hoặc đào tạo bằng tiếng Anh có mức 45–70 triệu đồng/năm, tăng khoảng 4–5 triệu đồng.

Theo đề án tuyển sinh của nhiều trường, lộ trình tăng học phí thường dao động 8–15% mỗi năm, tùy theo mức độ tự chủ tài chính. Thực tế, tại một số trường đại học công lập đã tự chủ toàn diện, học phí chương trình chuẩn hiện dao động 40–60 triệu đồng/năm. Cá biệt ở các chương trình liên kết quốc tế hoặc các ngành đang “khát” nhân lực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, học phí có thể lên tới 80 đến hơn 150 triệu đồng mỗi năm.

Sự phân hóa giữa các nhóm ngành cũng ngày càng rõ rệt. Trong khi khối khoa học cơ bản và sư phạm vẫn duy trì mức học phí thấp nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước, thì các ngành kinh tế, công nghệ, kỹ thuật lại có tốc độ tăng học phí nhanh hơn.

Nỗi lo của phụ huynh và bài toán công bằng giáo dục

Việc điều chỉnh học phí được nhiều trường đại học lý giải là nhằm bù đắp chi phí vận hành trong bối cảnh ngân sách nhà nước giảm dần, đồng thời tạo nguồn lực để nâng cấp cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và nâng cao chất lượng đào tạo.

Tuy nhiên, với nhiều gia đình, mức học phí tăng nhanh đang trở thành một áp lực lớn. Trên nhiều diễn đàn phụ huynh, câu chuyện học phí đại học tăng nhiều ý kiến chia sẻ, bày tỏ lo ngại về áp lực tài chính trước ngưỡng cửa đại học. Chị Nguyễn Thu, phụ huynh có con học lớp 12 tại Phú Thọ, cho biết gia đình từng dự định cho con theo học ngành Kinh tế quốc tế tại một trường đại học top đầu. Tuy nhiên khi tìm hiểu mức học phí mới tăng hơn 15% so với năm trước, gia đình buộc phải cân nhắc lại.

“Nếu cộng cả chi phí sinh hoạt ở thành phố lớn, mỗi tháng gia đình phải chi ít nhất 15 triệu đồng. Đây là khoản không nhỏ đối với nhiều gia đình ở tỉnh nên giờ phải tính toán rất kỹ bài toán kinh tế”, chị Thu chia sẻ.

Học phí tăng nhanh có thể trở thành gánh nặng với phụ huynh và ảnh hưởng cơ hội học tập của học sinh

Một phụ huynh khác tại Ninh Bình, anh Minh Đức, cho biết học phí đại học tăng khiến nhiều gia đình phải cân nhắc giữa ước mơ của con và khả năng tài chính. “Nhiều em học giỏi hoàn toàn có thể thi vào trường top đầu, nhưng khi nhìn mức học phí hàng chục triệu đồng mỗi năm, gia đình buộc phải hướng con sang lựa chọn khác. Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến cơ hội học tập của các em, nhất là với học sinh ở vùng nông thôn”, anh Đức nói.

TS Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam cho rằng học phí tại các trường công lập cần được kiểm soát để bảo đảm nguyên tắc công bằng trong giáo dục. Ông cũng lưu ý, việc nâng cao chất lượng đào tạo không thể chỉ bằng cách tăng chi phí và chuyển gánh nặng sang người học. Nếu thiếu các nguồn hỗ trợ từ ngân sách hoặc hoạt động khác của nhà trường, việc dựa chủ yếu vào học phí sẽ dễ làm suy giảm cơ hội tiếp cận giáo dục đại học của nhiều học sinh, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn.

Theo nhiều chuyên gia giáo dục, tự chủ đại học là xu hướng tất yếu để nâng cao chất lượng đào tạo và tạo động lực cạnh tranh giữa các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, nếu học phí tăng nhanh mà không đi kèm hệ thống học bổng và hỗ trợ tài chính đủ mạnh, nguy cơ bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục đại học chất lượng cao sẽ ngày càng rõ rệt.

Nhiều phụ huynh cho rằng điều quan trọng không chỉ là mức học phí mà còn là giá trị đào tạo và cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp. Bởi phía sau những con số học phí ngày càng cao là câu hỏi lớn: liệu chi phí học tập mà sinh viên bỏ ra có thực sự tương xứng với chất lượng đào tạo và cơ hội việc làm trong tương lai?

Trong bối cảnh tự chủ đại học, việc tăng học phí được nhiều trường xem là cần thiết để đầu tư cho chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, nếu học phí tăng nhanh mà thiếu các chính sách hỗ trợ phù hợp, chi phí học tập có thể trở thành rào cản với nhiều học sinh. Bài toán đặt ra là làm sao nâng cao chất lượng đào tạo nhưng vẫn bảo đảm cơ hội học đại học cho mọi người học.

Tác giả: Thu Hằng

Nguồn tin: vov.vn