Vụ vỡ bồn chứa 2.000 tấn mật: Do sét đánh hay chất lượng bồn?

Bồn chứa 2.000 tấn mật rỉ ại nhà máy của Công ty cổ phần mía đường Sông Lam, xã Nhân Hòa, Nghệ An bị vỡ trong điều kiện thời tiết mưa dông kèm sấm sét mạnh - Ảnh: DOÃN HÒA

Ngày 6-5, xung quanh vụ vỡ bồn chứa 2.000 tấn mật rỉ tại nhà máy của Công ty cổ phần mía đường Sông Lam, xã Nhân Hòa, Nghệ An, Tuổi Trẻ Online vừa có trao đổi với ông Đặng Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc công ty:

Xin ông cho biết diễn biến sự cố vỡ bồn chứa 2.000 tấn mật rỉ? Có thông tin sự cố do sét đánh hay không?

Khoảng 17h15 ngày 3-5, trong điều kiện thời tiết mưa dông kèm sấm sét mạnh, tại khu vực bồn chứa mật rỉ của nhà máy xảy ra sự cố vỡ bồn, khiến mật rỉ tràn trong phạm vi khuôn viên nhà máy.

Bồn chứa bị vỡ, thủng tại vị trí khoảng 2/3 chiều cao tính từ dưới lên. Vụ việc không xảy ra cháy nổ. Sau khi phát hiện sự cố, ca trực vận hành đã báo cáo lãnh đạo công ty và kích hoạt phương án ứng phó sự cố môi trường.

Thời điểm ban đầu, qua lời kể của công nhân, chúng tôi nhận định sự cố nghi do sét đánh làm hư hỏng bồn chứa mật rỉ. Tuy nhiên, khu vực này không lắp camera giám sát.

Tại nhà máy có hệ thống cột thu lôi chống sét; hằng năm đều được cơ quan chức năng kiểm tra về an toàn phòng cháy chữa cháy, đảm bảo đủ điều kiện hoạt động.

Do sự cố xảy ra trong thời tiết mưa dông kèm sấm sét mạnh nên chưa có căn cứ để khẳng định có phải do sét đánh hay không. Nguyên nhân vỡ bồn cần có cơ quan chuyên môn kiểm tra, đánh giá.

Ông Đặng Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần mía đường Sông Lam (bên phải) tại buổi kiểm tra khắc phục sự cố cùng lãnh đạo xã Nhân Hòa, Nghệ An - Ảnh: Truyền hình Nhân Hòa

Lượng mật rỉ tràn ra với khối lượng lớn, công ty đã xử lý ra sao?

Bồn chứa này có khoảng 2.000 tấn mật rỉ - loại phụ phẩm lỏng thu được sau khi kết tinh đường từ dịch ép mía. Sau khi kiểm tra lại, chúng tôi xác định khoảng 1/4 lượng mật rỉ tràn ra ngoài, tương đương khoảng 500 tấn.

Toàn bộ người lao động được huy động đắp bờ ngăn mật, dùng bơm thu hồi chuyển về các bể, téc, thùng, can chứa; rải bã mía để hút phần mật rỉ còn lại, sau đó thu gom đưa về nhà lò đốt phát điện, phần còn lại đưa vào xưởng sản xuất phân bón.

Khu vực nền bồn chứa và khuôn viên nhà máy được vệ sinh, xử lý bằng vôi bột và chế phẩm vi sinh nhằm kiểm soát mùi, hạn chế phát sinh ô nhiễm. Đến 17h ngày 4-5, công ty đã hoàn tất việc xử lý sự cố.

Sau sự cố, ngày 4-5 phía hạ lưu sông Lam xuất hiện tình trạng cá nuôi lồng bè và thủy sản tự nhiên chết. Một số thông tin dư luận cho rằng có phải do mật rỉ chảy ra sông gây ô nhiễm hay không?

Nhà máy đã hoạt động hơn 25 năm. Chúng tôi luôn xác định tuân thủ quy định pháp luật về môi trường là ưu tiên hàng đầu. Đây là sự cố bất khả kháng, gây thiệt hại cho chính doanh nghiệp.

Qua công tác khắc phục, không còn tồn lưu mật rỉ gây nguy cơ ô nhiễm và chưa ghi nhận ảnh hưởng đến nguồn nước tự nhiên cũng như đời sống người dân.

Theo dõi môi trường sau sự cố, chúng tôi thấy khu vực lồng bè nuôi cá và thủy sản tự nhiên ở sông Lam phía sau nhà máy, trong bán kính 5-10km, không có hiện tượng cá chết.

Tuy nhiên, việc cá nuôi lồng bè tại xã Anh Sơn (cách nhà máy khoảng 20km - PV) bị chết cần chờ cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác định nguyên nhân chính xác.

Thời gian tới, công ty sẽ làm gì để đảm bảo an toàn?

Chúng tôi sẽ kiểm tra, đánh giá lại hiện trạng bồn chứa để xem có thể sửa chữa hay không, hoặc tính đến phương án xây dựng bể ngầm chứa mật thay thế.

Bồn chứa bị vỡ, thủng tại vị trí khoảng 2/3 chiều cao tính từ dưới lên - Ảnh: DOÃN HÒA

Cấu tạo bồn chứa mật rỉ ra sao?

Theo một kỹ sư tại một nhà máy đường ở Nghệ An, mật rỉ là phụ phẩm thu được sau khi kết tinh đường từ dịch ép mía, thường được ứng dụng trong chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, xử lý nước thải và công nghiệp lên men.

Bồn chứa mật rỉ (phụ phẩm từ quá trình sản xuất đường) được thiết kế đặc biệt để lưu trữ chất lỏng đặc sánh, độ nhớt cao, trọng lượng riêng lớn (nặng hơn nước) và có tính axit nhẹ.

Vật liệu xây dựng bồn thường là thép carbon chất lượng cao hoặc bê tông cốt thép nhằm đảm bảo độ bền trước áp lực lớn của mật rỉ. Dạng bồn phổ biến là bể đứng hình trụ, giúp phân bổ lực đều và thuận tiện thi công, bảo dưỡng.

Hệ thống đường ống gồm ống nạp để đưa mật rỉ vào bồn và ống xả, thường đặt ở vị trí thấp hoặc đáy bồn để tháo mật rỉ. Ngoài ra, còn có hệ thống thông hơi nhằm giải phóng khí phát sinh trong quá trình lưu trữ, đảm bảo an toàn cháy nổ.

Mật rỉ là phụ phẩm thu được sau khi kết tinh đường từ dịch ép mía, thường được ứng dụng trong chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, xử lý nước thải và công nghiệp lên men - Ảnh: DOÃN HÒA

Công nhân nhà máy đắp bờ ngăn mật, dùng bơm thu hồi chuyển về các bể, téc, thùng, can chứa; rải bã mía để hút phần mật rỉ còn lại, sau đó thu gom đưa về lò đốt phát điện, phần còn lại đưa vào xưởng sản xuất phân bón - Ảnh: DOÃN HÒA