"Nghiên cứu tổng quan về đầu tư vào doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo tại Việt Nam" của công ty tư vấn và đầu tư Sagana, quỹ đầu tư tác động Australian Development Investments (ADI) thuộc chính phủ Australia, cho biết khoảng cách tài chính của nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ (WSME) ở Việt Nam đang vào khoảng 5-6 tỷ USD.

Khoảng cách tài chính là chênh lệch giữa nhu cầu về vốn của doanh nghiệp và quy mô thực tế mà họ có thể tiếp cận từ các nguồn chính thống như ngân hàng hoặc quỹ đầu tư. Báo cáo xác định "doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ" là các công ty mà phụ nữ có sở hữu, hiện diện trong đội ngũ sáng lập hoặc ban lãnh đạo.

Nghiên cứu chỉ ra tổng khoảng cách tài chính cho tất cả doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) tại Việt Nam là 21,7 tỷ USD. Với 5-6 tỷ USD, các WSME chiếm 23-29% tổng thiếu hụt dù chỉ chiếm 21% số doanh nghiệp. Ngoài ra, chỉ có 37% WSME đảm bảo được các khoản vay ngân hàng, thấp hơn 10 điểm phần trăm so với doanh nghiệp do nam giới làm chủ, dù doanh thu tương đương.

Bà Vũ Thị Phương Nga (mặc áo vest đen), Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Timec, dẫn đoàn nhà đầu tư và bà Shuyin Tang (mặc áo dài) Đồng sáng lập kiêm Giám đốc Điều hành Beacon Fund, tham quan một cơ sở của chuỗi phòng khám. Ảnh: Công ty cung cấp

Nhóm nghiên cứu chỉ ra các WSME tại Việt Nam "bị ảnh hưởng nặng nề bởi khoảng cách tài chính", do các nguyên nhân như không phù hợp về lĩnh vực. Nhiều WSME hoạt động lĩnh vực phi công nghệ, định hướng địa phương, thiếu khả năng mở rộng quy mô mà các nhà đầu tư mạo hiểm (VC) ưu tiên.

Trong khi, nguồn vốn trên thị trường thường chảy qua các quỹ tư nhân tìm kiếm lợi nhuận cao. Các lãnh đạo nữ cũng có nguy cơ đối diện với định kiến vô thức, mạng lưới kết nối hạn chế và gánh nặng chăm sóc gia đình. Chỉ 5 trên tổng số 27 ngân hàng lớn tại Việt Nam có dịch vụ riêng cho SME do phụ nữ làm chủ.

Tại sự kiện ký kết thỏa thuận đầu tư vào WSME mới đây, bà Kate Wallace, Tổng lãnh sự Australia tại TP HCM, nhận định doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và lãnh đạo đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Việc thu hẹp khoảng cách tài chính 5-6 tỷ USD sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững và bao trùm.

Chính phủ Australia đang triển khai chương trình "Cửa sổ Sáng tạo" (Innovation Window) ở Việt Nam, thông qua hợp tác với Beacon Fund. Thuộc sáng kiến Investing in Women, Innovation Window nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp do phụ nữ sở hữu và lãnh đạo, đặc biệt là những doanh nghiệp còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận các nguồn tài chính truyền thống.

Khoản cấp vốn đầu tiên vừa được Beacon Fund ký kết với Phòng khám Đa khoa Quốc tế Timec, cung cấp nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao năng lực chuyên môn, phát triển đội ngũ nhân sự và mở rộng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn tiếp theo. Theo Beacon Fund, Timec đáp ứng đủ các tiêu chí của Innovation Window, như do phụ nữ sáng lập, sở hữu và lãnh đạo, với số phụ nữ chiếm hơn 30% thành viên hội đồng quản trị và trên 40% đội ngũ quản lý.

"Qua Innovation Window, chúng tôi cam kết hướng đến các khoản đầu tư nhỏ hơn, mục tiêu hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc phân khúc 'bị lãng quên' đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn phù hợp từ các kênh truyền thống", bà Shuyin Tang, Đồng sáng lập kiêm CEO Beacon Fund, cho biết.

Theo báo cáo nghiên cứu, để thu hẹp khoảng cách tài chính cho các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, cần triển khai đồng bộ 4 đòn bẩy: tài chính phù hợp với quy mô nhỏ và cấu trúc linh hoạt (như chia sẻ doanh thu); áp dụng chiến lược đầu tư thông minh về giới để loại bỏ định kiến vô thức; củng cố khả năng tiếp cận vốn của dự án thông qua đào tạo, tư vấn, truyền thông; đồng thời, xây dựng hệ sinh thái phối hợp giữa các nhà quản lý quỹ, tổ chức tài chính phát triển (DFI) và nhà hoạch định chính sách để tạo môi trường đầu tư bao trùm.

Tác giả: Dỹ Tùng

Nguồn tin: vnexpress.net