Học sinh tham dự chương trình Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026 do báo Tuổi Trẻ phối hợp các đơn vị tổ chức - Ảnh: DANH KHANG

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục bên cạnh việc phải phù hợp với mục tiêu, chủ trương của Đảng, Chính phủ còn phải đảm bảo sau khi sắp xếp, tổ chức lại tổng thể, các cơ sở giáo dục hoạt động đào tạo và nghiên cứu hiệu quả, chất lượng cao hơn, đa ngành, đa lĩnh vực, nguồn lực mạnh và quy mô tuyển sinh lớn.

Đặc biệt, việc sắp xếp, tổ chức lại không căn cứ mức độ tự chủ tài chính để tiến hành sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục mà căn cứ vào vị trí địa lý, không gian, tình hình kinh tế - xã hội, nhu cầu nhân lực của địa phương, của cả nước; căn cứ vào ngành nghề đào tạo, thực tế hoạt động của các cơ sở giáo dục; có đánh giá tới yếu tố thương hiệu, tầm ảnh hưởng trong nước, quốc tế của đơn vị.

5 tiêu chí xác định trường thuộc diện phải sắp xếp, tổ chức lại như sau:

Thứ nhất, về mức độ đáp ứng các điều kiện và đạt chuẩn: Các cơ sở giáo dục không đảm bảo điều kiện thành lập theo quy định của pháp luật hiện hành hoặc các ngành đào tạo không đảm bảo điều kiện mở ngành, duy trì ngành đào tạo.

Ngoài ra nghiên cứu sắp xếp, tổ chức lại đối với trường không đảm bảo chuẩn cơ sở giáo dục đại học.

Thứ hai, về ngành và lĩnh vực đào tạo: Cơ sở đào tạo và nghiên cứu nhiều lĩnh vực, phục vụ phát triển nhiều ngành kinh tế - xã hội nhưng tỉ trọng quy mô đào tạo, thành tích nghiên cứu trong một lĩnh vực rất nhỏ (trừ khối ngành quốc phòng và an ninh, sức khỏe và nghệ thuật). Tiến tới giảm số lượng cơ sở đào tạo đơn ngành.

Thứ ba, tính phục vụ chức năng quản lý nhà nước: Lĩnh vực đào tạo không phục vụ đào tạo nguồn nhân lực để phục vụ chức năng quản lý nhà nước, hoạt động nghề nghiệp đặc thù, có tính riêng biệt, phức tạp cao, chuyên môn sâu của bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp cơ sở.

Thứ tư, tính thiết yếu: Lĩnh vực đào tạo của cơ sở giáo dục không đóng vai trò thiết yếu (không thể thay thế) đối với việc hỗ trợ thực hiện chức năng quản lý nhà nước, hoạt động nghề nghiệp đặc thù, có tính riêng biệt, phức tạp cao, chuyên môn sâu của bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục hoặc lĩnh vực đào tạo không thể tuyển sinh, xã hội không có nhu cầu.

Thứ năm, tính đặc thù: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tự rà soát và quyết định phương án, lộ trình sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục trực thuộc phù hợp với yêu cầu của đơn vị, đảm bảo tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Các hình thức sắp xếp gồm tái cấu trúc; tiếp tục duy trì nhưng phải có phương án phát triển; chuyển giao về bộ, ngành, địa phương phù hợp; hợp nhất với trường khác; giải thể.

Đối với nhóm trường không đạt chuẩn cơ sở giáo dục đại học nhưng được tiếp tục duy trì, bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp phải có phương án, lộ trình đầu tư để đến năm 2030 sẽ đảm bảo đạt chuẩn. Sau năm 2030, bộ sẽ kiên quyết tiến hành sắp xếp, tổ chức lại những trường này nếu chưa đạt chuẩn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại và báo cáo về bộ trước ngày 31-1, hoàn thiện hồ sơ trước ngày 30-6.

Tác giả: Nguyên Bảo

Nguồn tin: Báo Tuổi trẻ